„Sport to zdrowie!”, „W zdrowym ciele zdrowy duch!” Brzmi znajomo? Oczywiście, że tak. Wspominane slogany nie są już obecnie żadną nowinką. Dzisiejsza sfera kultury fizycznej wydaje się być nieskończonym morzem propozycji pracy nad własnym ciałem oraz zdrowiem poprzez wykorzystanie bardzo szerokiego wachlarza ćwiczeń w przeróżnych aktywnościach. Pilates, yoga, cross-fit, body combat, fitness, sztuki walki, koszykówka, piłka nożna, pływanie oraz cokolwiek jeszcze przyjdzie Ci do głowy to i tak jedynie namiastka tego co możesz znaleźć.

Co to takiego?

Masaż sportowy jest jedną z wielu form oddziaływania na organizm poprzez wykorzystanie bodźców mechanicznych do wywołania odczynów fizjologicznych w tkankach, narządach oraz układach. Zakłada on zastosowanie poszczególnych technik oraz wariacji ich intensywności do pracy ze sportowcem z uwzględnieniem specyfiki uprawianej przez niego dyscypliny.

Jego celem jest zapobieganie potencjalnym objawom patologicznym, mogącym wystąpić w ciele poprzez działanie dużych przeciążeń powodowanych przez wyczynowe uprawianie dyscypliny.

Co to robi?

Jest kilka podstawowych funkcji jakie ma za zadanie spełnić masaż sportowy. Są nimi:

  • Funkcja rozgrzewająca – obejmuje przygotowanie np. do cięższego treningu bądź do zawodów;
  • Funkcja regeneracyjna – wspomaganie powrotu organizmu do stanu sprzed dużego wysiłku;
  • Funkcja lecznicza – wspomaganie leczenia urazów powstałych podczas treningu bądź zawodów;

Co ważne, masaż sportowy swoje wykorzystanie znajduje zarówno w okresie treningowym (np. sam zabieg możemy wykorzystać jako uzupełnienie treningu) jak i w okresie startowym.

Badania wykazują, że masaż może wywołać:

  • Zmniejszenie napięcia oraz sztywności mięśni;
  • Szybszą regeneracja naciągniętych mięśni oraz więzadeł;
  • Zmniejszenie bólu mięśni oraz obrzęku
  • Zwiększenie zakresu ruchu w stawach oraz mobilności;

Techniki

W masażu sportowym wykorzystujemy techniki znane już z masażu klasycznego takie jak:

Głaskanie;

Rozcieranie;

Ugniatanie – głównie na niej będziemy skupiali się podczas zabiegu;

Oklepywanie;

Wibracja;

Oraz kilka technik dodatkowych/ pomocniczych:

  • Wałkowanie;
  • Wyciskanie;
  • Mieszanie;
  • Rolowanie;
  • Roztrząsanie;
  • Technika funkcjonalna;

Sam masaż jest zabiegiem dość intensywnym wykorzystującym energiczne i silne ruchy, co wyróżnia go wśród technik pracy z ciałem, natomiast pamiętaj, że poziom intensywności zawsze jest dobierany indywidualnie do pacjenta oraz jego potrzeb.

Wskazania i przeciwwskazania

Masaż wykonuje się u sportowców w okresie treningowo-startowym, w trakcie rekonwalescencji po urazie lub też w okresie roztrenowania. Wskazania określane są na podstawie reakcji wywołanych w układach, na skórze, tkance podskórnej przez obciążenie aktywnością fizyczną.

Przeciwwskazania obejmują wszelkie stany chorobowe, których przebieg wiąże się z wysoką temperaturą ciała, ostre oraz podostre stany zapalne ścięgien oraz mięśni, choroby skóry, przerwanie ciągłości tkanek, wczesne okresy po urazach (złamania, skręcenia), zapalenia żył.

A co, jeśli nie jestem sportowcem?

Tyle w paru zdaniach o samej teorii ALE w nawiązaniu do tytułu – czy jest to forma pracy manualnej zarezerwowana wyłącznie dla sportowców? Niekoniecznie. Pamiętaj, że sama nazwa masażu nie definiuje grupy pacjentów, w której jest on wykorzystywany. Masaż niesie za sobą wiele pozytywnych efektów fizycznych oraz psychicznych, ponieważ badacze donoszą o wpływie masażu na poprawę samopoczucia oraz zmniejszenie poziomu stresu.

Jeśli jesteś osobą, która ćwicząc w amatorskim wymiarze odczuwa dolegliwości, takie jak np. bóle mięśni spowodowane zbyt dużymi obciążeniami bądź intensywnością ćwiczeń, chcesz przygotować się do cięższego treningu, czujesz, że Twoje ciało potrzebuje trochę mocniejszych bodźców lub po prostu masz chęć wypróbowania czegoś nowego jako regeneracji – to masaż dla Ciebie!

Pamiętaj jednak, że masaż sam w sobie nie zastąpi ruchu. Jest on niezwykle ważną komponentą niezbędną do prawidłowego funkcjonowania organizmu, ponieważ jesteśmy stworzeni do tego, aby się ruszać. W połączeniu z zabiegami masażu zadbasz o to, aby Twoja aktywność była bezpieczna oraz jak najbardziej wydajna i przede wszystkim sprawiała Ci przyjemność i frajdę J

Ze Strefy leczenia Strefy profilaktyki
Michał Woźniak

LITERATURA:

Magiera L.; Walaszek R.: „Masaż sportowy z elementami odnowy biologicznej”; Bioport; Kraków 2007;

Hemmings B.; Physiological, psychological and performance effects of massage therapy in sport: a review of the literature; Physical Therapy In Sport (2001) 2: 165-170;

Best T. et all: Effectiveness of Sports Massage for Recovery of Skeletal

Muscle From Strenuous Exercise. Clinical Journal of Sports Medicine (2008); 18 (4): 446-460.