Fizjoterapia dziecięca - kiedy warto zgłosić starsze dziecko do fizjoterapeuty?

Rodzic może zauważyć, że dziecko stawia stopy do środka, garbi się przy biurku, ma wystające łopatki, często się potyka albo skarży się na ból pleców. I wtedy pojawia się pytanie: czy to jeszcze naturalny etap rozwoju, czy już coś, co warto skonsultować?

Nie każda asymetria czy nietypowy sposób ustawienia ciała oznacza wadę postawy. Ciało dziecka cały czas się rozwija i zmienia. Są jednak sytuacje, w których warto przyjrzeć mu się dokładniej.

Praca fizjoterapeuty dziecięcego nie kończy się wraz z pierwszymi krokami dziecka.

W przypadku starszych dzieci fizjoterapeuta może oceniać m.in. postawę ciała, sposób chodzenia, ustawienie stóp i kończyn dolnych, ruchomość poszczególnych części ciała, koordynację oraz sposób wykonywania różnych aktywności.

Znaczenie ma nie tylko to, jak dziecko wygląda, kiedy stoi, ale przede wszystkim to, jak jego ciało funkcjonuje podczas ruchu.

Dlatego podczas wizyty fizjoterapeuta może poprosić dziecko o przejście kilku kroków, wykonanie przysiadu, stanie na jednej nodze, skłon, podskok czy wykonanie innych prostych zadań ruchowych.

Jeśli szukasz informacji dotyczących młodszych dzieci, przeczytaj również nasz artykuł „Fizjoterapia niemowląt- kiedy warto zgłosić się z dzieckiem do fizjoterapeuty?”.

Powodem konsultacji nie musi być rozpoznana wada postawy.

Warto rozważyć wizytę, jeżeli zauważasz, że dziecko:

• często skarży się na ból pleców, karku, kolan lub innych części ciała,

• wyraźnie się garbi,

• ma zauważalną asymetrię barków, łopatek lub tułowia,

• stawia stopy mocno do środka lub na zewnątrz,

• ma wyraźnie koślawe kolana lub stopy,

• często się potyka lub wydaje się mniej sprawne ruchowo niż wcześniej,

• unika aktywności fizycznej z powodu dyskomfortu,

• szybko męczy się podczas ruchu,

• porusza się wyraźnie asymetrycznie,

• po urazie nie wróciło do wcześniejszej sprawności,

• intensywnie trenuje sport i pojawiają się u niego nawracające przeciążenia lub ból.

Warto również skonsultować dziecko wtedy, kiedy rodzic po prostu widzi coś, co go niepokoi. Ocena specjalisty może pokazać, czy obserwowana cecha wymaga terapii, dalszej diagnostyki, czy jest naturalnym elementem rozwoju.

„Moje dziecko ma wystające łopatki”, to jeden z częstszych powodów, dla których rodzice zaczynają przyglądać się postawie dziecka.

Samo ustawienie łopatek nie wystarcza jednak do rozpoznania problemu.

Fizjoterapeuta ocenia je w odniesieniu do całej postawy i sposobu poruszania się. Znaczenie może mieć m.in. ustawienie klatki piersiowej i miednicy, praca mięśni, zakres ruchu czy sposób, w jaki łopatka zachowuje się podczas unoszenia ręki.

Dlatego zamiast próbować samodzielnie „ściągać dziecku łopatki do tyłu”, warto najpierw sprawdzić, z czego wynika ich ustawienie.

To szczególnie ważne pytanie, ponieważ ciało małego dziecka nie wygląda jak pomniejszona wersja ciała dorosłego.

Ustawienie nóg i stóp zmienia się wraz z rozwojem. Na określonych etapach dzieci mogą mieć fizjologiczne szpotawe lub koślawe ustawienie kończyn.

Również wygląd stopy małego dziecka może różnić się od stopy osoby dorosłej. Obecność tkanki tłuszczowej i niedojrzałość układu ruchu sprawiają, że łuk stopy może być słabo widoczny.

Nie oznacza to jednak, że każde ustawienie kolan czy stóp należy ignorować.

Warto skonsultować dziecko, jeśli zmiana jest bardzo nasilona, występuje przede wszystkim po jednej stronie, nie zmienia się wraz z wiekiem, towarzyszy jej ból lub wpływa na sposób poruszania się dziecka.

Fizjoterapeuta ocenia nie tylko wygląd kończyn podczas stania, ale także ich pracę w ruchu.

Chodzenie ze stopami skierowanymi do środka może mieć różne przyczyny i nie zawsze oznacza problem wymagający terapii.

Znaczenie ma wiek dziecka, budowa kończyn, zakres ruchomości stawów oraz sposób, w jaki dziecko chodzi, biega i wykonuje inne aktywności.

Jeżeli ustawienie jest wyraźne, asymetryczne, utrzymuje się przez dłuższy czas albo dziecko często się potyka, warto skonsultować je ze specjalistą.

Próba samodzielnego „pilnowania, żeby stawiało prosto stopy” niekoniecznie rozwiązuje przyczynę problemu. Ustawienie stopy może być jedynie końcowym elementem tego, co dzieje się wyżej-  w obrębie kończyny dolnej, miednicy czy tułowia.

Siad W budzi ogromne emocje wśród rodziców. W internecie można znaleźć zalecenia, żeby natychmiast poprawiać dziecko za każdym razem, gdy usiądzie w tej pozycji.

Sama pozycja W nie jest jednak diagnozą.

Dzieci korzystają z wielu sposobów siedzenia i okazjonalne przyjmowanie tej pozycji nie musi oznaczać problemu.

Więcej uwagi warto poświęcić sytuacji, w której siad W jest niemal jedyną pozycją wybieraną przez dziecko, a inne sposoby siedzenia sprawiają mu wyraźną trudność.

Fizjoterapeuta może wtedy sprawdzić m.in. ruchomość stawów, stabilność tułowia oraz to, dlaczego właśnie ta pozycja jest dla dziecka najbardziej komfortowa.

Zamiast więc walczyć wyłącznie z samym siadem W, warto odpowiedzieć na pytanie: dlaczego dziecko tak chętnie go wybiera?

Bólu u dziecka nie warto automatycznie tłumaczyć „rosnącym organizmem” czy siedzeniem przy biurku.

Dolegliwości mogą mieć różne przyczyny – od przeciążenia po intensywnym treningu, przez długotrwałe przebywanie w jednej pozycji, aż po problemy wymagające dalszej diagnostyki.

Szczególnie warto zwrócić uwagę na ból, który:

• regularnie powraca,

• nasila się,

• ogranicza codzienną aktywność,

• pojawia się bez wyraźnej przyczyny,

• wystąpił po urazie,

• budzi dziecko w nocy,

• towarzyszą mu inne niepokojące objawy.

W takich sytuacjach nie należy ograniczać się do ćwiczeń znalezionych w internecie. W zależności od objawów potrzebna może być konsultacja z fizjoterapeutą, pediatrą lub innym specjalistą.

Ocena postawy to znacznie więcej niż spojrzenie na dziecko stojące przez kilka sekund przed terapeutą.

Fizjoterapeuta rozpoczyna od rozmowy z rodzicem i dzieckiem. Może zapytać o rozwój, wcześniejsze urazy, aktywność fizyczną, dolegliwości bólowe, sposób spędzania czasu czy uprawiany sport.

Następnie ocenia postawę i funkcjonowanie dziecka.

W zależności od problemu może sprawdzić:

• ustawienie poszczególnych części ciała,

• zakresy ruchu,

• sposób chodzenia i biegania,

• równowagę i koordynację,

• pracę stóp i kończyn dolnych,

• sposób wykonywania podstawowych ruchów,

• reakcję organizmu na obciążenie.

Dzięki temu ocena nie kończy się na stwierdzeniu: „dziecko się garbi”. Ważniejsze jest ustalenie, dlaczego przyjmuje taką pozycję i czy rzeczywiście wpływa ona na jego funkcjonowanie.

Nie ma jednego zestawu ćwiczeń „na prawidłową postawę”, który będzie odpowiedni dla wszystkich dzieci.

Co więcej, nie każda cecha zauważona przez rodzica wymaga korygowania.

Jeżeli terapia jest potrzebna, powinna wynikać z tego, co fizjoterapeuta stwierdzi podczas badania. Ćwiczenia mogą dotyczyć m.in. siły, mobilności, koordynacji, równowagi czy kontroli ruchu.

W przypadku starszych dzieci bardzo ważna jest też regularna, różnorodna aktywność fizyczna.

Zamiast wymagać od dziecka, aby przez cały dzień siedziało „prosto jak struna”, warto zadbać o możliwość częstej zmiany pozycji i ruch. Ciało nie potrzebuje jednej idealnej pozycji utrzymywanej przez wiele godzin – potrzebuje przede wszystkim ruchu i zmienności.

Fizjoterapia dziecięca może wspierać dziecko na różnych etapach rozwoju – nie tylko w pierwszym roku życia.

Jeśli niepokoi Cię postawa dziecka, sposób chodzenia, ustawienie stóp lub kolan, pojawiają się dolegliwości bólowe albo chcesz po prostu sprawdzić, czy jego rozwój ruchowy przebiega prawidłowo, warto zacząć od konsultacji.

Fizjoterapeutka dziecięca FizjoBell oceni dziecko w ruchu, sprawdzi jego możliwości i – jeśli będzie taka potrzeba – zaproponuje odpowiednie postępowanie.

Na wizytę możesz umówić się online przez link do zapisów lub telefonicznie pod numerem 459 599 200.