Fizjoterapia niemowląt - kiedy warto zgłosić się z dzieckiem do fizjoterapeuty?

Pierwsze miesiące życia dziecka to czas bardzo intensywnego rozwoju. Maluch stopniowo zaczyna coraz lepiej kontrolować swoje ciało, podnosi głowę, obraca się, podpiera na rękach, siada, a z czasem podejmuje pierwsze próby przemieszczania się.

Każde dziecko rozwija się jednak w swoim tempie. To, że maluch koleżanki już się obraca, a Twój jeszcze tego nie robi, nie musi oznaczać, że dzieje się coś niepokojącego. W rozwoju ruchowym liczy się nie tylko kiedy dziecko zdobywa kolejną umiejętność, ale również w jaki sposób to robi.

I właśnie dlatego czasem warto skonsultować rozwój niemowlęcia z fizjoterapeutą dziecięcym- również wtedy, kiedy rodzic po prostu ma wątpliwości i chce sprawdzić, czy wszystko przebiega prawidłowo.

Nie zawsze musi istnieć konkretna diagnoza czy skierowanie od lekarza. Powodem konsultacji może być również obserwacja rodzica, że dziecko porusza się inaczej, wyraźnie preferuje jedną stronę albo ma trudność z określoną pozycją.

Warto skonsultować się z fizjoterapeutą niemowląt, jeśli zauważasz, że dziecko:

• układa głowę głównie w jedną stronę,

• wyraźnie preferuje jedną stronę ciała,

• ma spłaszczoną główkę lub zaczyna pojawiać się asymetria jej kształtu,

• nie lubi leżenia na brzuchu i bardzo szybko protestuje w tej pozycji,

• często mocno się pręży lub odgina,

• wydaje się bardzo napięte albo przeciwnie- wyjątkowo „wiotkie”,

• zaciska dłonie przez większość czasu,

• wykonuje ruchy wyraźnie asymetrycznie,

• korzysta głównie z jednej ręki lub jednej nogi,

• ma trudności z osiąganiem kolejnych umiejętności ruchowych,

• porusza się w sposób, który budzi Twoją wątpliwość.

Konsultacja może być wskazana również u dzieci urodzonych przedwcześnie, po trudnym porodzie lub wtedy, gdy pediatra, neurolog czy inny specjalista zaleci ocenę rozwoju ruchowego.

Nie oznacza to jednak, że każdy z wymienionych sygnałów świadczy o zaburzeniu. Rozwój niemowlęcia jest dynamiczny, a wiele zachowań zmienia się wraz z wiekiem. Fizjoterapeuta może ocenić je w kontekście całego rozwoju dziecka.

Nie. To jeden z częstszych mitów dotyczących fizjoterapii niemowląt.

Podczas oceny rozwoju ruchowego ważne są oczywiście tzw. kamienie milowe- m.in. kontrola głowy, obroty, siad czy kolejne sposoby przemieszczania się. Nie są jednak checklistą, którą każde dziecko musi realizować dokładnie w tym samym tygodniu życia.

Fizjoterapeuta zwraca uwagę także na jakość ruchu.

Sprawdza m.in., czy dziecko korzysta z obu stron ciała, jak reaguje na zmianę pozycji, jak rozkłada ciężar ciała, w jaki sposób się podpiera i czy potrafi swobodnie eksplorować ruch.

Czasami dziecko zdobywa daną umiejętność, ale wykorzystuje przy tym głównie jedną stronę ciała albo znajduje sposób na ominięcie ruchu, który sprawia mu trudność. To właśnie takie subtelności rodzicowi może być trudno samodzielnie ocenić.

Pierwsza konsultacja zaczyna się od rozmowy z rodzicem. Fizjoterapeuta może zapytać m.in. o przebieg ciąży i porodu, pierwsze tygodnie życia dziecka, sposób karmienia, sen, dotychczasowy rozwój oraz zachowania, które zwróciły uwagę rodziców.

Następnie obserwuje malucha w różnych pozycjach i podczas spontanicznej aktywności.

W zależności od wieku dziecka sprawdza m.in. sposób układania ciała, symetrię, podporę, zakres i jakość ruchów oraz reakcje na zmianę pozycji.

Wizyta nie polega więc wyłącznie na wykonaniu zestawu ćwiczeń. Jej bardzo ważnym elementem jest ocena rozwoju i pokazanie rodzicom, jak mogą wspierać dziecko na co dzień.

Czasem po konsultacji okazuje się, że regularna terapia nie jest potrzebna. Rodzice otrzymują kilka wskazówek dotyczących pielęgnacji, noszenia czy zabawy i zalecenie dalszej obserwacji.

Maluch nie spędza większości dnia w gabinecie fizjoterapeuty. Spędza ją z rodzicami.

Dlatego ogromne znaczenie mają zwykłe, powtarzane każdego dnia sytuacje: podnoszenie dziecka, odkładanie go, noszenie, przewijanie, zabawa na podłodze czy zachęcanie do aktywności w różnych kierunkach.

Fizjoterapeuta może pokazać rodzicom, jak wykorzystywać te momenty do wspierania rozwoju dziecka bez zamieniania całego dnia w rehabilitację.

Czasami niewielka zmiana sposobu podnoszenia czy zabawy daje dziecku więcej możliwości do samodzielnego ruchu.

Nie istnieje jedna metoda fizjoterapii odpowiednia dla każdego dziecka.

W zależności od wieku, etapu rozwoju, badania oraz potrzeb malucha fizjoterapeuta może korzystać z różnych koncepcji i metod pracy. W FizjoBell należą do nich m.in. NDT-Bobath, metoda Vojty oraz Zoga Movement.

NDT-Bobath jest podejściem wykorzystywanym w fizjoterapii dziecięcej. Terapeuta poprzez odpowiednio dobrane prowadzenie ruchu i aktywności pomaga dziecku rozwijać bardziej funkcjonalne wzorce ruchowe.

Ważnym elementem jest także praca z rodzicem – wskazówki dotyczące noszenia, pielęgnacji, zabawy i codziennych aktywności mogą być później wykorzystywane poza gabinetem.

Więcej o tym, jak NDT-Bobath oraz Zoga Movement mogą być wykorzystywane w fizjoterapii dziecięcej, przeczytasz w naszym artykule „NDT-Bobath i Zoga Movement w fizjoterapii niemowląt- jak wspierają rozwój dziecka?”.

Metoda Vojty wykorzystuje określone pozycje oraz stymulację wybranych stref ciała w celu wywoływania reakcji ruchowych.

To metoda, która wzbudza sporo emocji- szczególnie dlatego, że podczas terapii niemowlę może płakać. Płacz nie musi jednak oznaczać bólu. Dla dziecka terapia może być wymagająca, ogranicza jego swobodę ruchu i stawia je w nietypowej sytuacji.

Temu zagadnieniu poświęciliśmy osobny tekst: „Metoda Vojty u niemowląt– na czym polega i czy dziecko podczas terapii czuje ból?”

Zoga Movement to podejście wykorzystujące pracę z ruchem i tkankami w celu wspierania swobody ruchu oraz funkcjonowania ciała.

U najmłodszych pacjentów sposób pracy jest oczywiście dostosowany do wieku i możliwości dziecka. Fizjoterapeuta może wykorzystywać elementy różnych podejść- nie po to, żeby „dopasować dziecko do metody”, ale żeby dobrać terapię do konkretnego problemu i aktualnych potrzeb malucha.

To pytanie pojawia się bardzo często, ale nie ma jednej odpowiedzi.

Metoda nie powinna być punktem wyjścia. Punktem wyjścia powinno być dziecko.

Dwoje niemowląt w tym samym wieku może trafić do fizjoterapeuty z pozornie podobnym problemem, a mimo to potrzebować zupełnie innego sposobu pracy.

Dlatego przed rozpoczęciem terapii ważne jest badanie funkcjonalne i ocena rozwoju. Dopiero na ich podstawie fizjoterapeuta może zdecydować, jakie techniki będą odpowiednie i czy terapia w ogóle jest potrzebna.

Tak.

Nie trzeba czekać, aż pojawi się wyraźny problem. Konsultacja fizjoterapeutyczna może służyć po prostu ocenie rozwoju ruchowego dziecka i rozwianiu wątpliwości rodziców.

Jeżeli zastanawiasz się, czy sposób, w jaki Twoje dziecko się układa, obraca lub podpiera, jest prawidłowy, warto zapytać specjalistę zamiast przez kolejne tygodnie porównywać malucha z filmami znalezionymi w internecie.

Fizjoterapeuta może potwierdzić, że rozwój przebiega prawidłowo, wskazać element wymagający obserwacji albo zaproponować dalsze postępowanie.

Fizjoterapia dziecięca nie kończy się w momencie, kiedy dziecko zaczyna chodzić.

U kilkulatków i dzieci szkolnych uwagę rodziców mogą zwrócić m.in. sposób chodzenia, ustawienie stóp i kolan, postawa, asymetrie, częste potykanie się czy dolegliwości bólowe.

Nie każda obserwowana „nieprawidłowość” oznacza jednak wadę postawy- ciało dziecka zmienia się wraz z rozwojem.

Więcej na ten temat przeczytasz w artykule „Fizjoterapia starszych dzieci - kiedy warto zgłosić się do fizjoterapeuty?”.

Jeżeli coś w rozwoju ruchowym Twojego dziecka Cię zastanawia, nie musisz samodzielnie oceniać, czy jest to „wystarczający” powód do wizyty.

Podczas konsultacji fizjoterapeutka dziecięca oceni sposób poruszania się dziecka, jego aktualny etap rozwoju i- jeśli będzie taka potrzeba- zaproponuje odpowiednią formę terapii. Otrzymasz również wskazówki, które możesz wykorzystać podczas codziennej pielęgnacji i zabawy z maluchem.

W FizjoBell prowadzimy fizjoterapię niemowląt i dzieci z wykorzystaniem metod dopasowanych do potrzeb małego pacjenta, w tym NDT-Bobath, Vojty i Zoga Movement.

Na wizytę możesz umówić się online przez link do zapisów lub telefonicznie pod numerem 459 599 200.